Czym czyścić aparat lub kamerę?

Artykuły   •   Luty 18, 2020

Zacznę od wskazania jak duże znaczenie ma odpowiednie czyszczenie oraz konserwowanie sprzętu foto-video.

Faktem jest, że jeśli odpowiednio zadbamy o nasze akcesoria, przedłużamy życie naszych narzędzi do pracy. Zatem zamiast 3-5 lat użytkowania możemy cieszyć się naszą aparaturą zdecydowanie dłużej. Dzięki temu mamy świadomość, że korzystamy z dobrze działającego (odpowiednio konserwowanego) sprzętu.

Przed czym tak naprawdę chronimy kamerę, aparat i niezbędne akcesoria?

Pomijając aspekt jak najdłuższego eksploatowania tych urządzeń, chodzi mi o najbardziej podstawowe okoliczności, na które możemy natrafić podczas wykonywania pracy. Tymi szkodliwymi zdarzeniami często są:

  • kurz

  • piasek

  • woda

  • dym

  • niezwykle wysoka bądź niska temperatura

  • wilgotność powietrza

Czyli elementy, na które nie mamy wpływu, ale którym możemy przeciwdziałać poprzez należyty dodatkowy osprzęt oraz regularne czyszczenie urządzeń i ich akcesoriów.

Co nam daje odpowiednie zabezpieczenie sprzętu?

Prawidłowe warunki przechowywania np. obiektywów uchronią je przed nieostrym bądź zaplamionym obrazem. Utrzymywanie przewodów elektrycznych w czystości zapewnia drożne, niezakłócone połączenie pomiędzy obiektywem, kamerą/aparatem, a lampą. Odpowiednie przechowywanie sprzętu ma również wpływ na wizjer, płynną obsługę pierścienia zoom-u/ostrości oraz funkcjonalność przycisków, matrycy i ekranu dotykowego.

Oczywiście wiele aparatów i kamer zostało zaprojektowanych z myślą, aby mogły one działać odpowiednio bez względu na niekorzystne warunki. Niemniej jednak przy codziennym korzystaniu, warto wiedzieć jak utrzymać nasze narzędzia
w jak najlepszej kondycji. Lepiej zapobiegać, niż naprawiać 🙂 Wiadomo, nie da się całkowicie zapobiec szkodliwym czynnikom, jednak istnieje wiele praktycznych porad oraz akcesoriów, które pozwalają zmniejszyć ryzyko szybszego wyeksploatowania sprzętu. Naturalnie można oddać sprzęt do serwisu (tu zalecałbym takie posunięcie w przypadku, gdy brud utknął w środku np. obiektywu), jednak obecnie na rynku jest dostępnych wiele gadżetów dedykowanych do czyszczenia kamer, aparatów, obiektywów i matryc.

Do akcesoriów czyszczących zalicza się:

  • specjalne gruszki (gumowe dmuchawki)

  • spraye ze sprężonym powietrzem

  • wilgotne ściereczki

  • ściereczki z mikrofibry czy zamszowe

  • pędzelki antystatyczne

  • pióra czyszczące (lens peny)

  • patyczki, szpatułki, rękawiczki antystatyczne, oraz różnego rodzaju płyny czyszczące

Dzięki nim bez problemu można pozbyć się brudu w trudno dostępnych miejscach sprzętu.

Zasadą jest, że najpierw czyścimy na sucho (kurz, paprochy, włosy, czy inne drobinki), a następnie na morko
(przede wszystkim tłuste plamy).

Do usuwania kurzu czy mikroskopijnych drobin bardzo sprawdzają się gruszki. Mówi się, że rozmiar nie ma znaczenia, ale… im większa, tym więcej powietrza umożliwi nam przedmuchać zanieczyszczenia. Osobiście swój rytuał czyszczenia rozpoczynam od wydmuchania większej ilości kurzu czy też zassania jakichś paprochów. Warto napomknąć, że nie należy dmuchać ustami, bo później możemy borykać się z problem usunięcia drobin śliny…:) Gruszki można porównać do mycia bezdotykowego samochodu, ponieważ nie musimy dotykać obiektywu, filtrów czy matrycy przy usuwaniu zabrudzeń.

By wykorzystać moc powietrza można też zastosować spray ze sprężonym powietrzem. Taki spray dobrze kupić
w zestawie ze specjalną nakładką imitującą mikro-odkurzacz. Przy używaniu sprayu zachowujemy odpowiednią odległość od aparatu. Ma to na celu uchronić optykę od drobin wilgoci, które uwalniają się w trakcie rozprężania gazu.
Według mnie, gruszka jest wystarczającym artykułem wykorzystującym powietrze do usuwania zabrudzeń.

Alternatywą do pozbycia się kurzu również są pędzelki z miękkim włosiem, które przyciągają do siebie kurz.
Tu kolejny tip – nie dotykajcie włosia palcami, żeby go nie zatłuścić i doprowadzić do niepotrzebnych smug. Taki pędzelek warto mieć chociaż częściej wykorzystuję różnego rodzaju szmatki/ściereczki.

By usunąć tłuste smugi, w tym odciski palców, czy ogólnie wyczyścić wszelkie części optyczne należy zastosować ściereczki z mikrofibry. Tutaj uprzedzam by nie dotykać szkła palcami, by nie dodawać sobie pracy.
Ubranie bądź chusteczka higieniczna w roli ściereczki nie sprawdzą się, bo nie są wykonane z odpowiedniego włókna.
Natomiast mikrofibra jest delikatnym i niepylącym materiałem, co jest wielkim atutem. Warto dodać, że ściereczki powinny być przechowywane w torbie bądź pokrowcu, żeby uchronić je przed zakurzeniem.

Można spotkać się też z bibułkami jednorazowymi, które wykonane są z bardzo cienkiego papieru nie pozostawiającego pyłków. Czasami sama szmatka z mikrofibry może nie spełnić oczekiwań perfekcyjnego błysku na sprzęcie, więc można wtedy połączyć jej siły ze specjalnym płynem (jakikolwiek inny płyn, nie przeznaczony do czyszczenia aparatu/optyki może uszkodzić powłokę anty refleksyjną obiektywu itd.). Mogą się tutaj sprawdzić również wilgotne ściereczki.
Ja mam kilka ściereczek o różnej grubości i są one dla mnie wystarczającą bronią w arsenale przeciwko zanieczyszczeniom.

Nawiązując do płynów – nigdy nie wolno wlać go bezpośrednio na obiektyw – stosujemy je w parze ze ściereczką dobrze wchłaniającą płyn bądź patyczkiem/szpatułką, które należy uprzednio nasączyć, a następnie rozsmarować po zabrudzonej powierzchni. Płyny dzielą się na te do matryc, optyki, czy też korpusu (płyn antystatyczny).
Najlepiej wybrać płyn, który jest dedykowany do poszczególnej części naszego sprzętu foto-video, by nie zostawiał on smug i zacieków.

Jak już wspomniałem płyny stosuje się często przy ich uprzednim nałożeniu na patyczek bądź szpatułkę.
Zarówno patyczki jak i szpatułki mogą być wykonane z drewna czy innego tworzywa sztucznego. Często mają one końcówkę bawełnianą lub też są zakończone materiałem niegubiącym włókien (np. pianką poliuretanową).

Pióra czyszczące, czyli tzw. lens peny, przypominające długopis, pomogą głównie w czyszczeniu matrycy, jednak wymaga ogromnej precyzji i ostrożności. Takie pióro z jednej strony ma mały miękki pędzelek, a z drugiej zatyczkę
z substancją czyszczącym. Ową substancję można wycisnąć. Są też takie peny, które mają tylko jedną, gąbkową końcówkę. Nie miałem okazji korzystać z tego artykułu ale czytałem opinie, w których użytkownicy wspominali, że specyfik sam nie wypłynie i raczej nie zasycha.

Część posiadaczy aparatów/kamer korzysta z rękawiczek antystatycznych, które wykonane są z niepylącego włókna nylonowego. Przydają się do czyszczenia delikatnych części wyposażenia foto-video. Nie posiadają szwów i są elastyczne. Końce palców są pokryte poliuretanową warstwą antypoślizgową, co by czyszczona część nie wyślizgnęła się z rąk:)

Wszystkie te akcesoria można nabyć w zestawach. Jest to dość wygodne, bo nie trzeba kupować tych artykułów osobno. Takie zestawy często są zapakowane w podręczne pokrowce czy torby, które są łatwe w transporcie i można je zawsze mieć je w pobliżu.

Istotnymi akcesoriami, które nie są stricte związane z ułatwieniem utrzymania sprzętu w czystości, lecz z jego odpowiednim zabezpieczeniem są dekielki/zaślepki. Chronią one części optyczne sprzętu foto-video, kiedy z niego nie korzystamy. Mam tu na myśli zarówno przerwę w pracy, gdy sprzęt jest na stabilizatorze bądź zawieszony na szyi
(wraz z podmuchem wiatru – drobne kamyczki mogą zniszczyć soczewkę), jak i czas, gdy nasz sprzęt czeka w torbie/plecaku na następne zlecenie.

Należy zadbać o to, by mieć je skompletowane. Sam mam zawsze jakiś w zapasie, bo lubią się one zapodziać.

Ostatnim i niezaprzeczalnie bardzo ważnym aspektem jest to, że torba bądź plecak fotograficzny również musi być utrzymywany w czystości. W raz z użytkowaniem torby/plecaka, we wnętrzu mimo wszystko zbiera się kurz, okruszki, czy inne zanieczyszczenia. W tym przypadku najlepiej opróżnić torbę/plecak ze sprzętu (pamiętając o mniejszych elementach, jak karty pamięci etc.) i za pomocą odkurzacza – pozbyć się zalegającego brudu.

Należy zauważyć, że ostatni aspekt zachowania sprzętu foto-video w dobrym stanie i czystości, jest ściśle związany
z tym, w czym powinniśmy przechowywać ów sprzęt, o czym możesz przeczytać tutaj